Vrouwelijk ondernemerschap in Brussel
Vrouwelijk ondernemerschap in Brussel, dat zijn 30.874 vrouwelijke zelfstandigen die dag in dag uit als onderneemster aan de slag zijn. Wie zijn ze? Hoe beheren ze hun onderneming? Wat hebben ze nodig?
Deze barometer heeft als doel de spelers en speelsters van het ecosysteem van het vrouwelijk ondernemerschap samen te brengen rond een gezamenlijke denkoefening en visie.
Neem in minder dan tien minuten een kijkje achter de schermen en ontdek de uitdagingen van het vrouwelijk ondernemerschap in Brussel!
De context van vrouwelijk ondernemerschap begrijpen
Wat is de huidige situatie van vrouwelijke zelfstandigen in Brussel?
Geef hierna antwoord op de vijf vragen van de quiz met uw “juiste antwoord”. Wees gerust, uw antwoorden worden niet bewaard. Alleen u weet wat u zult hebben geantwoord.
Quiz
Ontdek de identiteitskaart van de Brusselse onderneemster
Wie gaat schuil achter het statuut van vrouwelijke zelfstandige in Brussel? We stellen u voor dit te ontdekken aan de hand van deze interactieve infografiek.
Klik op de punten (+) om meer te vernemen over een bepaalde categorie.
Identiteitskaart
De context van vrouwelijk ondernemerschap begrijpen
Wat is de huidige situatie van vrouwelijke zelfstandigen in Brussel?
In Brussel zit vrouwelijk ondernemerschap duidelijk in de lift: vrouwen vertegenwoordigen vandaag 30% van de zelfstandigen, met een stijging van +13% tussen 2018 en 2021, goed voor 3.417 nieuwe vrouwelijke zelfstandigen. Hoewel de profielen en trajecten verschillen, komen de motivaties vaak overeen: de zoektocht naar autonomie, onafhankelijkheid en flexibiliteit. Eigen baas zijn, hun eigen agenda beheren, werk en privé beter in balans brengen of hun inkomen verhogen… het zijn de belangrijkste redenen waarom vrouwen een eigen zaak starten.
Ondernemen brengt echter ook heel wat uitdagingen met zich mee. Vrouwelijke zelfstandigen lopen nog steeds een groter risico op financiële kwetsbaarheid: meer dan de helft heeft een jaarlijks inkomen van minder dan €20.000. Op lange termijn blijft de stabiliteit bovendien fragiel: slechts 45% van de ondernemingen die in 2016 door vrouwen werden opgericht, was vijf jaar later nog actief, tegenover 66% van de Belgische bedrijven zonder personeel.
De conclusie is duidelijk: hoewel steeds meer vrouwen ondernemen, botsen ze nog op specifieke drempels. Inzicht in deze realiteiten is een eerste stap om hen beter te ondersteunen.
Ontdek de identiteitskaart van de Brusselse onderneemster
Wie gaat schuil achter het statuut van vrouwelijke zelfstandige in Brussel? We stellen u voor dit te ontdekken aan de hand van deze interactieve infografiek.
Klik op de punten (+) om meer te vernemen over een bepaalde categorie.
Identiteitskaart
Leeftijd
Gemiddeld zijn vrouwelijke zelfstandigen in Brussel 41 jaar oud. De gemiddelde leeftijd om als zelfstandige aan de slag te gaan is 34 jaar, de gemiddelde leeftijd om de activiteit te beëindigen is 36 jaar
Nationaliteit
Meer dan één op drie vrouwelijke zelfstandigen in Brussel heeft een buitenlandse nationaliteit. Brussel telt 4 tot 5 keer meer vrouwelijke zelfstandigen van buitenlandse nationaliteit dan de andere gewesten. Vrouwelijke zelfstandigen met de Franse nationaliteit zijn de grootste groep van buitenlandse vrouwelijke zelfstandigen in Brussel (9%). Roemenië (5,9%) en Italië (2,8%) staan op de tweede en derde plaats wat betreft de buitenlandse vrouwelijke zelfstandigen.
Woonplaats
De gemeente Sint-Jans-Molenbeek heeft het laagste percentage vrouwelijke zelfstandigen in Brussel (3,9%). Sint-Pieters-Woluwe, Watermaal-Bosvoorde en Ukkel springen in het oog met de hoogste percentages (meer dan 10%).
Opleidingsniveau
Twee op drie vrouwelijke zelfstandigen in hoofdberoep hebben een diploma van hoger onderwijs in België.
Bedrijfssectoren
Meer dan de helft van de vrouwelijke zelfstandigen in Brussel oefent een vrij of een intellectueel beroep uit (58,0%). De op één na grootste sector waarin Brusselse vrouwelijke zelfstandigen actief zijn, is de sector met de handel, de horeca, de amusementssector en het bank- en verzekeringswezen: in 2021 is 22,3% van de Brusselse vrouwelijke zelfstandigen in deze sector actief.
Rechtsvorm
De meeste kmo’s die door vrouwen worden geleid, kiezen voor de rechtsvorm van kmo als natuurlijke persoon (58,1%). Tussen 2018 en 2021 is het aantal door vrouwen geleide kmo’s gestegen met 13,7%.
De uitdagingen van vrouwelijk ondernemerschap in Brussel begrijpen
Welke vaststellingen moet u kennen om vrouwelijke zelfstandigen in Brussel te ondersteunen?
Neem hierna kennis van de belangrijkste zes lessen in verband met vrouwelijk ondernemerschap.
Vaststelling 1 · Vrouwelijke zelfstandigen in Brussel zijn ondervertegenwoordigd in de groep van Belgische vrouwen in de werkende leeftijd
Vrouwelijke zelfstandigen in Brussel zijn ondervertegenwoordigd in de groep van Belgische vrouwen in de werkende leeftijd. Uit het schema blijkt dat 11% van de Belgische vrouwen in de werkende leeftijd uit Brussel komt, terwijl 9% van de Belgische vrouwelijke zelfstandigen in hoofdberoep uit Brussel afkomstig is.
In Brussel werkt één vrouw op twee. Van die werkende vrouwen is 11% zelfstandige in hoofdberoep, tegenover 25% van alle mannen die werken.
Vaststelling 2 · Tijdens de fase voorafgaand aan de lancering van hun activiteit zijn vrouwen minder uitgerust dan mannen wat betreft kennis en competenties op het vlak van ondernemen
Vrouwelijke zelfstandigen verklaren dat ze bij de start van hun project minder kennis en competenties op het vlak van ondernemen bezitten
Ze verklaren het moeilijk te hebben om een bedrijfsplan op te stellen en de productie van producten op gang te brengen
Ze verklaren minder goede kennis te hebben van de begeleidingsmaatregelen, vormen van steun en subsidies vanwege de federale overheid en/of de gewesten noch van de mogelijkheden van financiering
Vaststelling 3 · Vrouwelijke zelfstandigen hebben het moeilijker dan hun mannelijke collega's om financiering te vinden
De twee bronnen voor advies die zowel vrouwelijke als mannelijke zelfstandigen het meest gebruiken, zijn:
Hun boekhouder
Hun omgeving
Vrouwelijke zelfstandigen vinden dat ze minder advies krijgen in hun zoektocht naar financiering. Vrouwelijke zelfstandigen doen minder vaak een beroep op een coach die gespecialiseerd is in de oprichting van ondernemingen en hebben minder contacten met deskundigen inzake financiering.
Vaststelling 4 · Vrouwelijke zelfstandigen verklaren dat de voornaamste redenen om financiering te weigeren liggen in het gebrek aan financiële garanties
Een van de bekendste en/of meest gebruikte financieringsbronnen is dezelfde voor alle mannelijke en vrouwelijke zelfstandigen: een lening of bankkrediet.
Heel wat vrouwelijke zelfstandigen botsen echter op een weigering inzake financiering. De drie hoofdredenen daarvoor zijn:
De garanties werden onvoldoende geacht
Het feit dat ze niet voldeden aan de criteria voor toekenning
Hun terugbetalingscapaciteit wordt onvoldoende geacht
Ze richten zich dan voornamelijk tot de andere twee financieringsbronnen die ze kennen:
Persoonlijke inbreng
“Love money” (financiering door familie of een naaste).
Daaruit blijkt dat het bestaan van economisch kapitaal de lancering en ontwikkeling van een activiteit als onderne(e)m(st)er in de hand kan werken. Meer dan één vrouwelijke zelfstandige op twee heeft echter een jaarinkomen dat lager is dan € 20.000. Ze worden dan geconfronteerd met een groter risico op financiële onzekerheid en dit kan een verklaring zijn voor de redenen waarom financiering wordt geweigerd.
Bovendien doen vrouwelijke zelfstandigen minder vaak een beroep op andere mogelijkheden van financiering zoals:
Investeringsfondsen
Microkrediet
Overheidssubsidies
Vaststelling 5 · De meeste vrouwelijke zelfstandigen oefenen een vrij of intellectueel beroep uit of zijn actief in de handelssector
Sinds 2018 heeft de verdeling van vrouwelijke zelfstandigen over de verschillende sectoren geen grote wijzigingen ondergaan.
Meer dan de helft van de vrouwelijke zelfstandigen in Brussel oefent een vrij of een intellectueel beroep uit. Overigens neemt het aandeel van deze sector wat betreft de oprichting van nieuwe bedrijven toe (+10,5 procentpunt tussen 2018 en 2021), ten koste van de detailhandel, die de op één na grootste bedrijfssector voor vrouwelijke zelfstandigen blijft. Deze sector vertegenwoordigt nog maar 21,1% van de nieuwe activiteiten in 2021, tegenover 28% in 2018.
Vaststelling 6 · Vrouwelijke zelfstandigen in Brussel zijn van mening dat het zinvol is om vrouwelijk ondernemerschap te ondersteunen
Twee specifieke acties ter ondersteuning van vrouwelijk ondernemerschap worden door vrouwelijke zelfstandigen als nuttig beschouwd:
Zakelijke netwerken/kringen speciaal voor vrouwen
Activiteitencoöperaties
De ondervraagde vrouwelijke zelfstandigen hebben een voorkeur voor zakelijke netwerken voor vrouwen, meer bepaald voor zusterschap – grotere solidariteit tussen de leden.
Verder gaan
Deel de kerncijfers van de barometer 2023 door het sociale netwerkpakket te downloaden.
